25 mars 2026

Boðun Drottins - stórhátíð 25. mars

Boðun Drottins

Hátíð boðunar Drottins er ein af stóru hátíðunum í Kaþólsku kirkjunni og er haldin 25. mars ár hvert, níu mánuðum fyrir fæðingu Krists. Þessi hátíð minnir á þá stund þegar erkiengillinn Gabri­el birtist Maríu mey í borginni Nasaret og flutti henni þau tíðindi að hún myndi get­a son með atbeina Heilags Anda og að sonur hennar yrði kallaður Sonur Guðs.

Frá „Boðunardegi Maríu“ til „Boðunar Drottins“

Í íslenskum almanökum og kirkjulegri hefð var þessi dagur lengi nefndur „Boðunardagur Maríu“. Það heiti endurspeglar eðlilega þann þátt frásagnarinnar sem snýr að Maríu sjálfri – viðbrögðum hennar, auðmýkt og trú. Hún er sú sem tekur á móti boðskapnum og svarar með hinu fræga „verði mér eftir orði þínu“.

Á síðari tímum hefur þó heiti hátíðarinnar „Boðun Drottins“ orðið ráðandi í kaþólsku samhengi, í samræmi við alþjóðlega litúrgíska hefð kirkjunnar (Annuntiatio Domini). Með því er áherslan færð frá persónu Maríu yfir á sjálfan atburðinn og innihald hans: að Guð kemur inn í heiminn, að Orðið verður hold. Það er ekki aðeins María sem er í brennidepli, heldur Kristur sjálfur og upphaf hjálpræðisins.

Þessi nafnbreyting felur þó ekki í sér að dregið sé úr hlutverki Maríu. Þvert á móti minnir hún okkur á að köllun hennar og svar eru órjúfanlegur hluti af verki Guðs. Hún er ekki aðeins viðtakandi, heldur virkur þátttakandi í því sem Guð er að gera. Þannig halda bæði heitin áfram að tala til okkar: annars vegar um trú og auðmýkt Maríu, hins vegar um hið mikla leyndardóm holdtekjunnar.

23 mars 2026

Kirkjan og námuvinnsla – rödd frumbyggja kallar eftir réttlæti

Yolanda Flores

Á dögunum var kynnt nýtt alþjóðlegt frumkvæði með stuðningi Páfagarðs sem hvetur kirkjur og trúfélög til að endurskoða fjárfestingar sínar í námuiðnaði. Verkefnið beinist að því að vekja athygli á áhrifum námuvinnslu á umhverfi og samfélög, ekki síst meðal frumbyggja sem oft bera þyngstu byrðarnar.

Í miðju þessarar umræðu stendur rödd sem sífellt heyrist skýrar – rödd fólks sem býr við afleiðingarnar. Þar ber sérstaklega á Yolöndu Flores, konu af frumbyggjaættum sem hefur um árabil barist fyrir réttindum samfélaga sem búa við námusvæði. Hún lýsir því hvernig jarðvegur, vatn og lífsviðurværi fólks spillast þegar námuvinnsla er rekin án tillits til umhverfisins og mannlegrar reisnar.

Heilagur Túribíus frá Mogrovejo biskup - minning 23. mars

Heilagur Túribíus frá Mogrovejo biskup

Á tímum þegar valdið beindist oft gegn hinum veiku reis upp biskup sem gekk þvert gegn straumnum. Hann var lögfræðingur, ekki prestur, þegar hann var kallaður til að verða erkibiskup í Perú. Þar gekk hann þúsundir kílómetra fótgangandi til að hitta fólk sitt, lærði tungumál þeirra og barðist fyrir reisn þeirra. Heilagur Túribíus frá Mogrovejo varð lifandi vitnisburður um að kirkjan á að standa með þeim sem minnst mega sín.

21 mars 2026

Alfreð J. Jolson biskup – dánardagur 21. mars 1994

Alfreð J. Jolson Reykjavíkurbiskup 1987-1994

Það var eitthvað opið og hlýtt yfir Alfred James Jolson biskupi. Hann átti auðvelt með að mæta fólki þar sem það var statt, hlusta og mynda vináttu. Margir sem kynntust honum muna eftir manni sem var glaður í bragði, hlýr í viðmóti og átti það til að birtast óvænt – alltaf reiðubúinn að setjast niður, ræða málin og rétta hjálparhönd. Dauði hans 21. mars 1994 kom skyndilega, eftir hjartaáfall á ferðalagi í Bandaríkjunum. Þótt hann væri á 66. aldursári var eins og starf hans væri rétt að hefjast af fullum krafti.

19 mars 2026

Heilagur Jósef brúðgumi Maríu meyjar - stórhátíð 19. mars

Heilagur Jósef brúðgumi Maríu meyjar

Heilagur Jósef, fósturfaðir Jesú og brúðgumi Maríu meyjar, er einn af merkustu dýrlingum kristinnar trúar. Hjónaband þeirra var einstakt, þar sem þau lifðu saman í fullkomnu skírlífi, það er án hjúskaparsamvista, í algerri helgun við vilja Guðs. Hann er verndardýrlingur alheimskirkjunnar og fyrirmynd iðjusemi, réttlætis og trúarlegrar hlýðni. Hlutverk hans í lífi Jesú og Maríu er afar mikilvægt.

18 mars 2026

Hl. Kýrill biskup og kirkjufræðari frá Jerúsalem - minning 18. mars

Heilagur Kýrill frá Jerúsalem

Hinn heilagi Kýril frá Jerúsalem (315–386) var einn af merkustu kennurum frumkirkjunnar og er réttilega talinn kirkjufræðari vegna djúprar guðfræði sinnar og trúfræðslu. Hann var biskup í Jerúsalem á erfiðum tímum þegar kirkjan glímdi við deilur um eðli Krists og ofsóknir af hálfu heimsveldisins. Ævi hans er saga þrautseigju, trúfesti og óbilandi trúar á kærleika Guðs.  

17 mars 2026

Heilagur Patrekur biskup - verndardýrlingur Íra - minning 17. mars

Heilagur Patrekur biskup, verndardýrlingur Íra

Heilagur Patrekur, verndardýrlingur Íra, er einn þekktasti dýrlingur kristinnar trúar og hefur haft djúpstæð áhrif á menningu og trúarlíf Íra. Minning hans er heiðruð árlega 17. mars með hátíðarhöldum víða um heim, þar sem fólk kemur saman til að fagna arfleifð hans og áhrifum.

Patrekur fæddist seint á 4. öld í Rómverska Bretlandi, líklega á svæði sem nú tilheyrir Wales eða Skotlandi. Á unglingsárum var honum rænt af írskum sjóræningjum og seldur í þrældóm á Írlandi, þar sem hann gætti sauðfjár. Eftir sex ára þrældóm tókst honum að flýja og snúa aftur til heimalands síns. Þessi reynsla hafði djúp áhrif á hann og leiddi til þess að hann ákvað að helga líf sitt trúboði. Hann sneri síðar aftur til Írlands sem trúboði, þar sem hann vann að því að breiða út kristna trú meðal íbúa landsins. Hann lést 17. mars, líklega árið 461, og hefur sá dagur verið haldinn hátíðlegur sem dagur heilags Patreks.

Boðun Drottins - stórhátíð 25. mars

Boðun Drottins Hátíð boðunar Drottins er ein af stóru hátíðunum í Kaþólsku kirkjunni og er haldin 25. mars ár hvert, níu mánuðum fyrir fæðin...