31 janúar 2026

Heilagur Jóhannes Bosco - andlegur faðir og kennari æskunnar - minning 31. janúar

Heilagur Jóhannes Bosco með skjólstæðingum sínum

Í lífi sumra dýrlinga má benda á augnablik sem lýsir allri köllun þeirra. Hjá Jóhannesi Bosco er það draumurinn sem hann dreymdi þegar hann var níu ára gamall. Í draumnum sá hann hóp drengja sem hegðuðu sér eins og villidýr — þeir voru að berjast, blóta og valda usla. Hann reyndi að stilla til friðar með hörku, eins og barn sem sér ranglæti. Þá birtist kona og bendir honum aðra leið: ekki leið valdbeitingar heldur mildi, ekki leið ótta heldur tengsla. Þegar hann fylgir því breytast villidýrin í lömb. Þessi draumur er því ekki aðeins minning barns. Hann er frumopinberun á þeirri sýn á manninn sem mótaði allt líf hans: að hjarta mannsins vinnst ekki með valdi heldur með náð sem starfar í trausti og nærveru.

29 janúar 2026

Heilagir Tímóteus og Títus – hirðar sem tóku við kyndlinum - minning 26. janúar

Heilagir Tímóteus og Títus

Umhverfis Pál postula stóð ekki aðeins fjöldi nafnlausra fylgjenda heldur menn sem urðu burðarstoðir hinnar ungu kirkju. Tveir þeirra skera sig sérstaklega úr: hinir heilögu Tímóteus og Títus. Annar alinn upp í gyðinglegri trú, hinn heiðingi að uppruna. Annar umskorinn, hinn ekki. Í þeim sameinar Páll tvo heima – lögmálið og trúna, hefð og nýjung, Ísrael og þjóðirnar. Þeir urðu ekki aðeins ferðafélagar hans heldur arftakar í þjónustunni, biskupar og hirðar sem báru ábyrgð á lifandi söfnuðum í flóknum borgum hins grísk-rómverska heims.

28 janúar 2026

Heilagur Tómas frá Aquino – kirkjufræðari, heimspekingur og Dóminíkani - minning 28. janúar

Heilagur Tómas frá Aquino

Í klaustri á Ítalíu liggur veikur munkur eftir ævilangt starf. Hann, sem hafði reist stærsta guðfræðikerfi miðalda, er hvattur til að halda áfram að skrifa. Hann svarar rólega að allt sem hann hafi skrifað virðist sér sem hálmur samanborið við það sem honum hafi verið opinberað. Þarna talar ekki maður sem hefur misst trú á skynseminni, heldur sá sem hefur gengið með henni alla leið og fundið að handan hennar bíður lifandi Guð. Þessi maður er heilagur Tómas frá Aquino, kirkjufræðari, heimspekingur og munkur.

Æviágrip
Heilagur Tómas fæddist um 1225 í Roccasecca nálægt Aquino á Ítalíu, af aðalsætt. Sem barn var hann sendur í Benediktínaklaustrið Monte Cassino og síðar til náms við háskólann í Napólí. Þar kviknaði köllun sem fjölskyldan átti ekki von á, því hann gekk í Dóminíkanaregluna, fátæka prédikunarreglu. Ættingjar hans brugðust hart við og létu ræna honum og halda honum föngnum í fjölskyldukastala í nærri tvö ár til að neyða hann til að hætta við. Hann gafst ekki upp, og í þessari einangrun dýpkaði trú hans og fræðileg mótun þegar hann las, lærði Biblíuna og hugleiddi.

27 janúar 2026

Eysteinn Erlendsson (um 1120-1188) - minning 26. janúar

Eysteinn erkibiskup og síldveiði

 
Eysteinn erkibiskup ritar píslarsögu heilags Ólafs

Endurbirtur pistill frá 30.7.2009 eftir Sigurð Ragnarsson. Pistillinn birtist áður á vefsetrinu Helgisetur.

Heilagur Eysteinn erki­bisk­up í Nið­ar­ósi dó 26. jan­úar, sem er messu­dag­ur hans. Vatikan­ið hef­ur ekki form­lega tek­ið hann í tölu dýr­linga en þó stað­fest haust­ið 2002, að Ey­steins­messa skuli telj­ast há­tíð­is­dag­ur í Þránd­heims­stifti og auk held­ur megi minn­ast henn­ar bæði í Osló­arbiskupsdæmi og Tromsø­stifti (dagurinn einnig skráður hjá kaþólsku kirkjunni á Íslandi og erkibiskupsins enn að góðu getið hjá kanúkum í mörgum löndum). Á vef kaþólsku kirkj­unn­ar í Nor­egi er Ey­steinn tal­inn með dýr­ling­um, en ekki hafa hon­um í seinni tíð ver­ið helg­að­ar kirkj­ur. Hins veg­ar ber kaþólsk­ur grunn­skóli í Bodø nafn hans og dag­vist­ar­heim­ili í Le­vanger.

Heilög Angela Merici – mey og móðir kristinnar menntunar stúlkna - minning 27. janúar

Heilög Angela Merici

Við suðurbakka Gardavatns á Norður-Ítalíu ólst upp munaðarlaus stúlka sem átti eftir að breyta sögu kristinnar kvennamenntunar. Hún bar hvorki kórónu né stofnaði stórbrotið klaustur og leitaði ekki veraldlegra áhrifa. En hún sá það sem aðrir sáu ekki: að sálir ungra stúlkna voru að glatast í fáfræði og andlegu umkomuleysi. Heilög Angela Merici skildi að kristin trú lifir ekki af nema hún sé kennd, ræktuð og borin áfram í hjörtum barna. Hún varð móðir andlegrar menntunar – ekki bak við klausturveggi, heldur mitt í borgarlífinu.

26 janúar 2026

Heilög Pála frá Róm – ekkja, pílagrímur og móðir klausturlífsins í Betlehem - minning 26. janúar

Heilög Pála - ekkja pílagrímur og andleg móðir ásamt Heilögum Híerónýmusi og heilagri Eustokium 

Í auðugri höll á Aventínushæð í Róm breytist líf aðalskonu í líf pílagríms. Silki vék fyrir einföldum klæðum og þjónar fyrir bænarsystrum. Heilög Pála yfirgaf ekki aðeins borg — hún yfirgaf heilt lífsform. Hún varð móðir klaustursamfélags, verndari fátækra og einn helsti bakhjarl þess verks sem mótaði kristna menningu Vesturlanda um aldir: hina latnesku biblíuþýðingu heilags Híerónýmusar.

Æviágrip
Heilög Pála fæddist árið 347 inn í eina tignustu aðalsætt Rómar, Cornelia ættina. Hún ólst upp við ríkidæmi og virðingu og giftist öldungadeildarmanninum Toxotíusi og eignaðist með honum fimm börn: fjórar dætur og einn son. Fyrstu áratugi ævinnar lifði hún lífi vellystinga og virðingar, klædd í dýr klæði og borin í burðarstól um borgina af geldum þrælum.

25 janúar 2026

Heilagur Frans frá Sales biskup og kirkjufræðari - minning 24. janúar

Heilagur Frans frá Sales, biskup og kirkjufræðari


Heilagur Frans frá Sales stendur á merkilegum tímamótum í sögu kirkjunnar. Hann lifði á tímum klofnings, trúardeilna og pólitískrar spennu, en leið hans var leið mildinnar, skýrrar hugsunar og djúprar sálusorgunar. Í honum birtist jafnvægi milli guðfræðinnar og mannlegrar reynslu: Guð er ekki andstæður lífinu heldur uppfylling þess.

Hann er dýrlingur þeirra sem lifa í heiminum — foreldra, verkamanna, embættismanna, presta, kennara, vina. Hann er dýrlingur köllunarinnar, sá sem kennir að helgunin gerist ekki aðeins í einveru heldur líka í skyldum, samskiptum og daglegri trúmennsku.

Heilagur Jóhannes Bosco - andlegur faðir og kennari æskunnar - minning 31. janúar

Heilagur Jóhannes Bosco með skjólstæðingum sínum Í lífi sumra dýrlinga má benda á augnablik sem lýsir allri köllun þeirra. Hjá Jóhannesi Bos...