 |
| Heilagur Rómanus ábóti |
Heilagur Rómanus ábóti, sem minnst er 28. febrúar, var frumkvöðull í einsetulífi og klaustursamfélögum í Gallíu á 5. öld. Hann og bróðir hans, heilagur Lupicinus, lögðu grunn að klaustrum í fjalllendi Mont Jura og urðu áhrifamiklir leiðtogar í mótun vestræns klausturlífs.
Rómanus ólst upp í Lyon og gekk í klaustur þar um þrítugt. Þar fann hann fyrir köllun til strangara lífs og hélt á fjalllendið til að lifa sem einsetumaður.. Brátt fylgdi bróðir hans, Lupicinus, honum eftir, og með tímanum safnaðist hópur lærisveina að þeim. Saman stofnuðu þeir klaustur í Condat, Leuconne og La Balme. Þessir staðir eru í Jura-fjöllunum austur af Lyon, í um tveggja til þriggja daga göngu frá borginni á tímum Rómanusar, nægilega langt til að tryggja einveru en þó innan seilingar frá þeirri trúarhefð sem mótaði hann í æsku. Að auki leiddi starf þeirra til stofnunar samfélags helgaðra systra, sem fylgdi svipuðum reglum og þeirra eigin munkalíf. Rómanus var mildari í stjórnarháttum, en Lupicinus fylgdi strangari aga, og saman mynduðu þeir jafnvægi sem veitti þessum samfélögum styrk og stöðugleika.
Ein saga segir frá því hvernig Rómanus gaf sig allan í þjónustu við fátæka og ferðalanga. Þrátt fyrir að lifa í fátækt sjálfur, deildi hann því litla sem hann hafði með þurfandi, og þessi kærleiksríka þjónusta laðaði fleiri að. Þeir lögðu áherslu á bænahald, vinnu og samfélagslíf sem grunn að heilögu lífi.
Ekki eru til beinar tilvitnanir í Rómanus sjálfan, en líf hans var vitnisburður um dyggðir auðmýktar, þolgæðis og óeigingjarnrar þjónustu. Hann sýndi með orðum og gjörðum að andleg forysta felst ekki í völdum heldur í kærleika og sjálfsfórn. Hann lést árið 463 á heimleið úr pílagrímsferð.
Lyon í trúarlegri hefð
Sú staðreynd að Rómanus fékk köllun sína í Lyon er ekki tilviljun. Lyon var ein helsta miðstöð kristni í Gallíu frá fyrstu öldum. Þar starfaði á 2. öld hinn mikli biskup Ireneus, sem hafði verið lærisveinn Pólíkarpusar frá Smyrnu, en Pólíkarpus var aftur talinn lærisveinn Jóhannesar guðspjallamanns. Þannig myndaðist lifandi keðja trúarhefðar og postullegrar arfleifðar til Gallíu. Ireneus lagði áherslu á einingu kirkjunnar, rétta kenningu og hina lifandi hefð sem varðveittist í samfélagi biskupa og trúaðra. Þessi djúpa rót kristinnar trúar í Lyon skapaði jarðveg fyrir blómlegt andlegt líf á síðari öldum.
Á 5. öld, þegar Rómanus var uppi, var Lyon því þegar mótuð af sterkri kirkjulegri hefð og fræðilegri umræðu. Rit Jóhannesar Cassians, sem mótuðust af austurlensku einsetulífi og reynslu hans meðal egypskra eyðimerkurfeðra, höfðu einnig djúpstæð áhrif í Gallíu og studdu við þróun skipulagðs munkalífs; þannig má sjá í starfi Rómanusar hvernig arfleifð austurlenskrar bænaiðkunar barst frá Marseille og Lyon upp í kyrrð Jura-fjallanna.
Saga Lyon sýnir einnig hvernig kirkjuleg miðja getur haft víðtæk áhrif án þess þó að verða stjórnarsetur alls kirkjulífsins. Þegar páfastóllinn fluttist á 14. öld til Frakklands var það ekki til Lyon heldur til Avignon. Það undirstrikar að Lyon var fyrst og fremst andleg og trúarleg miðstöð fremur en pólitísk miðstöð kirkjunnar. Arfleifð hennar felst í trúarhefð, kennslu og heilagleika fremur en stjórnskipulagi. Lyon var einnig vettvangur kirkjuþinga, bæði héraðsþinga á fyrstu öldum og hinna stóru alþjóðlegu kirkjuþinga 1245 og 1274, sem sýna hve sterk staða borgarinnar var í kirkjusögu Vesturlanda. Í nágrenni Lyon er til dæmis borgin Paray-le-Monial þar sem Jesús birtist heilagri Margréti Maríu Alacoque á 17. öld, og sem segja má að sé „Vatnaskógur Frakklands“. Þá er þar einnig bærinn Ars-sur-Formans þar sem hinn heilagi sóknarprestur Jóhann María Vianney starfaði á 19. öld.
Lærdómur
Lærdómurinn sem við getum dregið af ævi heilags Rómanusar er að sannur leiðtogi þjónar öðrum af auðmýkt og kærleika. Rómanus og Lupicinus unnu óþreytandi að því að byggja upp trúarsamfélög, og arfleifð þeirra lifir enn í klausturlífi samtímans. Líkt og þeir getum við leitast við að byggja samfélag þar sem kærleikur, agi og þjónusta er leiðarljósið.
Bæn
Heilagi Rómanus, þú sem leitaðir Guðs í kyrrð fjallanna og þjónaðir bræðrum þínum af auðmýkt og kærleika, kenndu okkur að elska einveruna sem leiðir til bænar og samfélagið sem byggir á þjónustu. Hjálpaðu okkur að vera trú köllun okkar, sýna þolgæði í erfiðleikum og miðla af því ljósi sem Guð kveikir í hjörtum okkar. Amen.
https://www.divine-redeemer-sisters.org/saint-of-the-day/february/28-st-romanus-abbot