Heilagir Tímóteus og Títus – hirðar sem tóku við kyndlinum - minning 26. janúar

Heilagir Tímóteus og Títus

Umhverfis Pál postula stóð ekki aðeins fjöldi nafnlausra fylgjenda heldur menn sem urðu burðarstoðir hinnar ungu kirkju. Tveir þeirra skera sig sérstaklega úr: hinir heilögu Tímóteus og Títus. Annar alinn upp í gyðinglegri trú, hinn heiðingi að uppruna. Annar umskorinn, hinn ekki. Í þeim sameinar Páll tvo heima – lögmálið og trúna, hefð og nýjung, Ísrael og þjóðirnar. Þeir urðu ekki aðeins ferðafélagar hans heldur arftakar í þjónustunni, biskupar og hirðar sem báru ábyrgð á lifandi söfnuðum í flóknum borgum hins grísk-rómverska heims.

Heilagur Tómas frá Aquino – kirkjufræðari, heimspekingur og Dóminíkani - minning 28. janúar

Heilagur Tómas frá Aquino

Í klaustri á Ítalíu liggur veikur munkur eftir ævilangt starf. Hann, sem hafði reist stærsta guðfræðikerfi miðalda, er hvattur til að halda áfram að skrifa. Hann svarar rólega að allt sem hann hafi skrifað virðist sér sem hálmur samanborið við það sem honum hafi verið opinberað. Þarna talar ekki maður sem hefur misst trú á skynseminni, heldur sá sem hefur gengið með henni alla leið og fundið að handan hennar bíður lifandi Guð. Þessi maður er heilagur Tómas frá Aquino, kirkjufræðari, heimspekingur og munkur.

Æviágrip
Heilagur Tómas fæddist um 1225 í Roccasecca nálægt Aquino á Ítalíu, af aðalsætt. Sem barn var hann sendur í Benediktínaklaustrið Monte Cassino og síðar til náms við háskólann í Napólí. Þar kviknaði köllun sem fjölskyldan átti ekki von á, því hann gekk í Dóminíkanaregluna, fátæka prédikunarreglu. Ættingjar hans brugðust hart við og létu ræna honum og halda honum föngnum í fjölskyldukastala í nærri tvö ár til að neyða hann til að hætta við. Hann gafst ekki upp, og í þessari einangrun dýpkaði trú hans og fræðileg mótun þegar hann las, lærði Biblíuna og hugleiddi.

Eysteinn Erlendsson (um 1120-1188) - minning 26. janúar

Eysteinn erkibiskup og síldveiði

 

Eysteinn erkibiskup ritar píslarsögu heilags Ólafs

Endurbirtur pistill frá 30.7.2009 eftir Sigurð Ragnarsson. Pistillinn birtist áður á vefsetrinu Helgisetur.

Heilagur Eysteinn erki­bisk­up í Nið­ar­ósi dó 26. jan­úar, sem er messu­dag­ur hans. Vatikan­ið hef­ur ekki form­lega tek­ið hann í tölu dýr­linga en þó stað­fest haust­ið 2002, að Ey­steins­messa skuli telj­ast há­tíð­is­dag­ur í Þránd­heims­stifti og auk held­ur megi minn­ast henn­ar bæði í Osló­arbiskupsdæmi og Tromsø­stifti (dagurinn einnig skráður hjá kaþólsku kirkjunni á Íslandi og erkibiskupsins enn að góðu getið hjá kanúkum í mörgum löndum). Á vef kaþólsku kirkj­unn­ar í Nor­egi er Ey­steinn tal­inn með dýr­ling­um, en ekki hafa hon­um í seinni tíð ver­ið helg­að­ar kirkj­ur. Hins veg­ar ber kaþólsk­ur grunn­skóli í Bodø nafn hans og dag­vist­ar­heim­ili í Le­vanger.

Heilög Angela Merici – mey og móðir kristinnar menntunar stúlkna - minning 27. janúar

Heilög Angela Merici

Við suðurbakka Gardavatns á Norður-Ítalíu ólst upp munaðarlaus stúlka sem átti eftir að breyta sögu kristinnar kvennamenntunar. Hún bar hvorki kórónu né stofnaði stórbrotið klaustur og leitaði ekki veraldlegra áhrifa. En hún sá það sem aðrir sáu ekki: að sálir ungra stúlkna voru að glatast í fáfræði og andlegu umkomuleysi. Heilög Angela Merici skildi að kristin trú lifir ekki af nema hún sé kennd, ræktuð og borin áfram í hjörtum barna. Hún varð móðir andlegrar menntunar – ekki bak við klausturveggi, heldur mitt í borgarlífinu.

Heilög Pála frá Róm – ekkja, pílagrímur og móðir klausturlífsins í Betlehem - minning 26. janúar

Heilög Pála - ekkja pílagrímur og andleg móðir ásamt Heilögum Híerónýmusi og heilagri Eustokium 

Í auðugri höll á Aventínushæð í Róm breytist líf aðalskonu í líf pílagríms. Silki vék fyrir einföldum klæðum og þjónar fyrir bænarsystrum. Heilög Pála yfirgaf ekki aðeins borg — hún yfirgaf heilt lífsform. Hún varð móðir klaustursamfélags, verndari fátækra og einn helsti bakhjarl þess verks sem mótaði kristna menningu Vesturlanda um aldir: hina latnesku biblíuþýðingu heilags Híerónýmusar.

Æviágrip
Heilög Pála fæddist árið 347 inn í eina tignustu aðalsætt Rómar, Cornelia ættina. Hún ólst upp við ríkidæmi og virðingu og giftist öldungadeildarmanninum Toxotíusi og eignaðist með honum fimm börn: fjórar dætur og einn son. Fyrstu áratugi ævinnar lifði hún lífi vellystinga og virðingar, klædd í dýr klæði og borin í burðarstól um borgina af geldum þrælum.

Heilagur Frans frá Sales biskup og kirkjufræðari - minning 24. janúar

Heilagur Frans frá Sales, biskup og kirkjufræðari

Heilagur Frans frá Sales stendur á merkilegum tímamótum í sögu kirkjunnar. Hann lifði á tímum klofnings, trúardeilna og pólitískrar spennu, en leið hans var leið mildinnar, skýrrar hugsunar og djúprar sálusorgunar. Í honum birtist jafnvægi milli guðfræðinnar og mannlegrar reynslu: Guð er ekki andstæður lífinu heldur uppfylling þess.

Hann er dýrlingur þeirra sem lifa í heiminum — foreldra, verkamanna, embættismanna, presta, kennara, vina. Hann er dýrlingur köllunarinnar, sá sem kennir að helgunin gerist ekki aðeins í einveru heldur líka í skyldum, samskiptum og daglegri trúmennsku.

Heilagur Vinsentíus frá Saragossa, djákni og píslarvottur – minning 22. janúar

Heilagur Vinsentíus frá Saragossa

Í ofsóknum síðfornaldar, þegar rómverskt heimsveldi beitti öllum ráðum til að þagga niður í kirkju sem það skildi ekki, stígur fram djákni sem hafði hvorki pólitískt vald né hernaðarlegt afl. Hann bar ekki vopn, en hann laut heldur ekki ofbeldi. Hann svaraði ekki grimmd með grimmd, heldur með trúfesti. Heilagur Vinsentíus varð lifandi vitnisburður um að kirkjan sigrar ekki heiminn með yfirráðum, heldur með trú sem stendur af sér þjáningu.

Æviágrip
Heilagur Vinsentíus var djákni við kirkjuna í Saragossa á Spáni og nánasti samverkamaður biskupsins Valeríusar. Hann var þekktur fyrir orðsnilld, hugrekki og trúfesti og gegndi mikilvægu hlutverki í boðun og þjónustu kirkjunnar. Þegar ofsóknir Díókletíanusar keisara brutust út í upphafi 4. aldar var kirkjan sett undir gífurlega pressu: helgirit brennd, klerkar handteknir og kristnir menn neyddir til að fórna ríkisguðum.