Sköpunin sem sakramenti – þegar heimurinn verður snerting Guðs - Hugleiðing í anda hl. Jóhannesar af Krossinum og Frans páfa

Heilagur Jóhannes af Krossinum íhugar sköpunina

Það er eitthvað sem gerist þegar maður stendur kyrr fyrir framan hátt fjall. Ekki aðeins að maður sjái það, heldur eins og maður snerti eitthvað sem er handan þess. Fjallið stendur þarna í kyrrð sinni, stórt og óhagganlegt, og samt gerist eitthvað í innra lífi manns. Þetta er ekki hugsun og ekki ímyndun, heldur reynsla sem erfitt er að setja í orð. Eins og eitthvað opnist — eins og veruleikinn sjálfur verði dýpri.

Í andlegri reynslu er þetta þekkt fyrirbæri. Í upphafi trúarlífsins leitar maður Guðs með virkni sinni. Maður hugleiðir sköpunina, sér í henni merki og vísbendingar: fegurð landslagsins bendir til fegurðar Guðs, máttur náttúrunnar til máttar hans, og reglan í heiminum til visku hans. En þetta er aðeins byrjunin. Á ákveðnum tímapunkti breytist þessi leið. Þá er það ekki lengur maðurinn sem leitar, heldur Guð sem nálgast. Í stað þess að hugsa og ímynda sér fer sálin að taka á móti. Hún verður móttækileg fyrir því sem henni er gefið.

„Ekki varð líkami hans rotnun að bráð“ - íhugun um Post 2,14.22–33 og 16. Davíðssálm

„Elevatio“ Ólafs helga. Myndin er hluti af altaristöflu Niðarósdómkirkju í Þrándheimi

Í fyrri ritningarlestri annars páskadags í lesári A er lesið úr 2. kafla Postulasögunnar. Þar segir frá því þegar Pétur postuli stendur frammi fyrir mannfjölda í Jersúsalem sem skilur ekki hvað er að gerast á hinum fyrsta hvítasunnudegi. Sumir halda að lærisveinarnir séu drukknir. Aðrir standa agndofa. En Pétur talar með nýrri djörfung: 

„Þeir hafa tekið Drottin úr gröfinni, og við vitum ekki hvar þeir hafa lagt hann.“ - Var Jesús til?

„Við vitum ekki hvar þeir hafa lagt hann“

Í lok guðspjalls Föstudagsins langa (Jóh 19,41-42) birtist atburðarás sem er í senn bæði einföld og dularfull. Þegar Jesús er lagður í gröfina segir:

„En á staðnum, þar sem hann var krossfestur, var grasgarður og í garðinum ný gröf sem enginn hafði enn verið lagður í. Þar lögðu þeir Jesú því það var aðfangadagur Gyðinga og gröfin var nærri.“ 

Hér er ekkert sagt um það hver á gröfina eða fyrir hvern hún var gerð. Hún er einfaldlega þarna – ný, nærri og valin í flýti. Þegar við berum þetta saman við hin guðspjöllin bætist við mikilvæg mynd. Í Matteusarguðspjalli kemur fram að Jósef frá Arímaþeu hafi lagt Jesú: „í nýja gröf, sem hann átti og hafði látið höggva í klett.“ (Matt 27,59-60)

Fótþvotturinn – þjónusta kærleikans á Skírdag

„Ef ég þvæ þér ekki áttu enga samleið með mér“

Á Skírdag leiðir guðspjallið okkur inn í eina djúpstæðustu stund í lífi Jesú Krists. Í Jóhannesarguðspjalli 13:1–15 er ekki aðeins lýst atburði heldur opinberun á eðli Guðs sjálfs: Guði sem þjónar. Þetta gerist á því kvöldi sem markar upphaf hins mikla páskahátíðarleyndardóms. En það er athyglisvert að hjá Jóhannesi guðspjallamanni er þetta ekki lengur einfaldlega páskahátíð Gyðinga – heldur páskar Jesú sjálfs. Hann er lambið sem leiðir nýja útrás undan ánauð, nýtt frelsi: frá myrkri til ljóss, frá dauða til lífs.